Nəzirməmməd Quliyev
"Mart gəldi, dərd gəldi” aforizmi Azərbaycanda özünü müstəqim mənasında göstərir. Çünki illərdir start götürən bahalaşma dalğasının hər ilin mart ayında daha yüksək zirvəyə çatacağını artıq təkcə mütəxəssislər deyil, adi vətəndaşlar da proqnozlaşdırmağa başlayıblar. ...

Nəzirməmməd Quliyev
Şəhərdəki tıxacların və axşamüstü marşrutlarda yer olmaması səbəbindən özümü Səkkizinci Kilometr bazarına güclə çatdırdım. Alverçilər piştaxtaları yığışdırırdılar. Bazarın nisbətən ucuz hesab olunan "optovoyları" tərəfə keçdim. Orada da dəmir qarıların bir xeyli hissəsi bağlanmışdı. Amma hələ işləyənləri də var idi. ....

Şairin poeziyası təhlil olunub Xalq şairi Musa Yaqub haqqında kitab yazılıb. Allehverdi Eminovun yazdığı "Musa Yaqubun poeziyası" adlı kitab yaxın günlərdə nəşr olunacaq. ...

Çoxsaylı problemlərlə üzləşən Azərbaycan bələdiyyəsi onillik fəaliyyətləri dövründə bir sıra irəliləyişə və uğura imza ata bilmişdir. İlk olaraq qeyd edək ki, əsas nailiyyət yerli özünüidarəçilik sisteminin cəmiyyətdə idarəetmə stukturu kimi tanınması olmuşdur. ...

Hörmətli Media rəhbərləri!

“Söz Azadlığını Müdafiə Fondu” ölkəmizdə nəşr olunan müasir dövri mətbuat barədə qısa xronikaları toplayıb kataloq şəklində həmişəlik öz internet resursumuzda yerləşdirmək istəyir. Hesab edirik ki, bununla həm mətbuatımızın keçdiyi tarixi yol barədə dəqiq məlumatları vətəndaşlarımız üçün ictimailəşdirər, həm də qəzetlər barəsində məlumatları dünyanın başqa ölkələrində yaşayan soydaşlarımıza çatdırmış olarıq. Məlumat üçün bildirək ki, saytda qəzetlər haqqında alacağımız aşağıdakı informasiyalar Azərbaycan dili ilə yanaşı ingilis və rus dillərinə tərcümə formasında da yerləşdiriləcək.

Beynəlxalq hüquq normalarına uyğun olaraq, söz azadlığının məhdudlaşdırılması, aşağıda göstərilən üç əsas şərtə riayət edilərkən həyata keçirilə bilər:
Bu hüququn məhdudlaşdırılması qanunla ciddi nizama salınmalı, həqiqətən ədalətli məqsəd güdməli və eləcə də bu ali məqsədə nail olmaq üçün zəruri və adekvat olmalıdır.

Bəzi müəlliflər, bu və ya digər məlumatla bağlı öz mövqeyini bildirərək, qeydlərini gündə bir neçə dəfə dəyişirlər. Bloqqerlər arasında elələri də var ki, öz səhifələrində heç yazmır, başqalarının yazdıqlarının şərhinə üstünlük verirlər.
İnternetdə, şəbəkə gündəliyi yaratmağa imkan verən bir neçə server mövcuddur, lakin İnternetin rus istifadəçiləri arsında «Livejournal.com» resursu, rus dilinə tərcümədə «Jivoy Jurnal» (Canlı Jurnal) və ya sadəcə JJ, daha məşhurdur.

Vicdan Azadlığı termini
Müasir rus dilində «Vicdan azadlığı» termini Təbii Qanunun mənasını, bir o qədər də adekvat izah etmir. İngilis dilində «Vicdan azadlığı» «liberty of conscience» kimi, yəni Allahın və Daimi qanunun dərk edilməsi azadlığı kimi səslənir.
Fasmerin etimologiya lüğətinə əsasən «vicdan» sözü «xəbərdar olmaq» sözü ilə eynidir, yəni «xəbər», bilik. Vicdan azadlığı, Daimi Qanunu dərk etmək üçün insana anadangəlmə verilən təbii hüquqdur.
Reformasiya

Beynəlxalq hüquq normalarına əsasən söz azadlığına üç şərtlə məhdudiyyətlər qoyula bilər: bunlar qanuna müvafiq olmalı, təmiz məqsədə qulluq etməli və bu məqsədə çatmaq üçün zəruri və adekvat olmalıdır. Məhdudiyyətlər tətbiq edən qanunlar ikimənalı olmamalı və müxtəlif şərhlərə imkan verməməlidirlər. Şəxsin şərəf və ləyaqətinin, milli təhlükəsizliyin, ictimai asayişin, müəllif hüquqlarının, sağlamlığın və mənəviyyatın qorunması qanuni məqsədlər sırasına daxildir. Belə ki, Rusiya Federasiyası Konstitusiyası sosial, irqi, milli və ya dini nifrət və düşmənçilik oyadan təbliğatı, eləcə də dövlət sirlərini təşkil edən məlumatların yayımını qadağan edir. Müvəqqəti və ya xüsusi məhdudiyyətlər də məhkəmənin qərarı ilə tətbiq edilə bilər.

NTV başqalarından daha kəskin rəy verdi və jurnalisti, «Rusiyanın, heç vaxt hakimiyyəti tənqid etməkdən və öz mövqeyini müdafiə etməkdən çəkinməyən ən qorxmaz jurnalist» adlandırdı və onun «Rusiya hakimiyyətinin ən güzəştsiz opponentlərindən biri» olduğunu dedi.
Politkovskaya haqqında bazar günü federal kanallarda yekun proqramlarında çox az danışdılar. Beləki, «Vesti nedeli» jurnalistin qətli haqqında, verilişin 44-cü dəqiqəsində Rusiya-Gürcüstan münaqişəsi haqqında bir neçə süjetdən və müdafiə naziri Sergey İvanovla uzunçəkən müsahibədən sonra məlumat verdi. Verilişin aparıcısı Sergey Brilyov video sırasına qoyulmuş qıssa kadr arxası mətnlə kifayətlənərək ayrıca süjet çəkməyi lazım bilmədi.

Müxtəlif ölkələrdə bu məsələ necə tənzimlənir? On bir ölkənin – Avstraliya, Avstriya, Böyük Britaniya, Almaniya, İspaniya, Kanada, Niderland, Norveç, ABŞ, Fransa və İsveçin təcrübəsinə nəzər yetirərkən belə nəticəyə gəlmək olar ki, on bir ölkədən yalnız ikisi mövqeyin azad ifadə edilməsinin, Konstitusiyada yazılı surətdə qeyd edilmiş təminatına malik deyil (Yazılı Konstitusiyanın özü kimi). Bu, Böyük Britaniya və Avstraliyadır. Böyük Britaniyada KİV haqqında ümumi qanun da yoxdur, çünki söz azadlığı insanın təbii hüquqlarından biri kimi nəzərdə tutulur və avtomatik olaraq baxış və mövqelərin kütləvi ifadəsinə tətbiq edilir. Eyni zamanda, hesab edilir ki, ayrı-ayrı normativ aktların tətbiqi yolu ilə söz azadlığına bəzi məhdudiyyətlərin qoyulması da mümkündür. Bu məhdudiyyətlər ya dövlətin ali maraqlarından, ya da jurnalistlərin şəxsi həyata qarışmasına məhdudiyyətlərin zəruriliyindən irəli gəlir.

Televiziya və radio yayımı da daxil olmaqla, kütləvi informasiya vasitələri haqqında müasir qanunvericiliyin inkişafına, Rusiya Federasiyası Konstitusiyasının «İnsanın və vətəndaşın hüquq və azadlıqları» adlanan 2 saylı fəsli xüsusilə təsir etmişdir. Hər şeydən əvvəl söhbət 29-cu maddədən gedir. Maddənin 1-ci hissəsində deyilir: «Hər kəsin fikir və söz azadlığı təmin edilir». Beləliklə, sosial-siyasi dəyərlərin bu fundamental əsaslarının hüquqi müdafiəsi elan edilir.

Böyük Britaniya yeganə ölkədir ki, dövlət informasiyasının əldə edilməsi haqqında qanunvericiliyə malik deyil.
Bütün ölkələrdə hakimiyyət, milli təhlükəsizliyə və ya müdafiə qabiliyyətinə dair informasiyanı açıqlamaqdan imtina etmək hüququna malikdir. Əksər ölkələrdə, beynəlxalq münasibətlərə, hüququn təmini prosesinə, ictimai təhlükəsizliyə, şəxsi həyat hüququna və ya kommersiya sirrinin qorunmasına xələl gətirəcək informasiyanın açıqlanması qadağandır.

Rusiyalılara yönəldilmiş kanallara, ümumilikdə iki milyarddan az pul ayrılacaq. Bundan RDTRK teleproqramlarının yayımına və «Kultura»nın əhatə dairəsinin genişləndrirlməsinə 500 milyon rubl ayrılacaq. Əhalisi 200 mindən az olan şəhərlərə yayımlanması üçün «Sport» telekanalı 270 milyon rubl alacaq. Həmin məqsədlər üçün «Pervıy»kanal və NTV-yə 972 milyon rubl ayrılması nəzərdə tutulur. Başqa növ KİV-lərə daha kiçik məbləğlər nəzərdə tutulur. Məsələn, RİA Novosti agentliyinə 100,1 milyon rubl əlavə ediləcək. Əlavəyə İTAR-TASS da ümid edə bilər, lakin onun məbləği hələ müəyyənləşdirilməmişdir. Məmurlar, yeni büdcə layihəsinə 42 faizlik məxaric artımı (843 milyon rubl) təyin etməklə özlərini də yaddan çıxarmamışlar.

«Medialogiya» şirkətinin «Vedomosti» qəzeti ilə birgə keçirdiyi tədqiqat Rusiya telekanallarının yəhudi dövlətinə qarşı aydın antipatiyasını aşkar etmişdir. Sosioloqlar iddia edirlər ki, İsrail tərəfin yalnız tək-tək məlumatlarını pozitiv hesab etmək olar. «Hizbulla» ilə bağlı vəziyyət təmamilə başqadır – Rusiya kanalları onlara qarşı «terror» terminini demək olar ki, tətbiq etməmişlər və təşkilatın liderlərinin təbliğatçı bəyanatlarını böyük ruh yüksəkliyi ilə nümayiş etdirmişlər. «Birinci kanal», «Rossiya» və NTV daxil olmaqla, Rusiyanın altı əsas kanalının efirində «Hizbulla»nın təbliğatçı bəyanatları 253 dəfə – İsrail tərəfin bəyanatlarından (36) yeddi dəfə çox nümayiş etdirilmişdir.